Klisza to serce tampodruku: zawiera Twój wzór w postaci płytkiego zagłębienia, z którego tampon pobiera farbę. Jeśli robisz klisze samodzielnie, nie zależysz od terminów dostaw i nowy wzór możesz wydrukować jeszcze tego samego dnia. W tym poradniku wyjaśniamy, jakie są rodzaje klisz i jak krok po kroku wykonać kliszę fotopolimerową.

Czym jest klisza w tampodruku?

Klisza to płyta drukowa z wytrawionym lub wygrawerowanym wzorem. Podczas druku płytę pokrywa się farbą, nadmiar farby jest zbierany i farba zostaje tylko w zagłębieniach. Silikonowy tampon pobiera tę farbę i przenosi ją na przedmiot. Jak działa cały proces, wyjaśniamy w poradniku Tampodruk: co to jest i jak działa.

Jakie są rodzaje klisz?

Klisze stalowe

Klisze stalowe są bardzo odporne na zużycie i wytrzymują bardzo duże nakłady. Zwykle wykonują je wyspecjalizowane firmy, na przykład metodą trawienia lub grawerowania laserowego. W produkcji przemysłowej w dużych ilościach to typowy wybór.

Klisze fotopolimerowe

Klisze fotopolimerowe mają warstwę światłoczułego tworzywa. Naświetla się je światłem UV, a potem wywołuje. Można to zrobić przy niewielkim wyposażeniu we własnej pracowni. Sprawdzają się u początkujących, przy próbkach, małych i średnich nakładach oraz u wszystkich, którzy często zmieniają wzór.

Czego potrzebujesz do samodzielnego wykonania klisz

Jak wykonać kliszę: krok po kroku

1. Przygotuj wzór

Przygotuj wzór w programie graficznym w czystej czerni, bez odcieni szarości. Sprawdź, czy bardzo cienkie linie i mały tekst nadal dadzą się wydrukować, a w razie wątpliwości zrób próbę. Wzór musi być ułożony na folii tak, aby na przedmiocie wyszedł we właściwym kierunku. Sprawdź to przed wydrukiem folii.

2. Wydrukuj film

Wydrukuj wzór drukarką laserową na przezroczystej folii. Czerń musi całkowicie kryć. Gdy spojrzysz na folię pod światło, przez czarne miejsca nie może przechodzić światło.

3. Naświetl

Połóż folię na płycie fotopolimerowej i zamknij naświetlarkę, aby folia i płyta były mocno do siebie dociśnięte. Naświetlaj przez 2 minuty. Światło UV utwardza miejsca, które nie są zakryte czarnym wzorem. Pod czernią materiał pozostaje miękki.

Następnie zdejmij folię, połóż na płycie czarną folię rastrową i naświetlaj jeszcze 1 minutę. Raster tworzy w zagłębieniach wzór drobnych punktów. Dzięki temu klisza równomiernie trzyma farbę także na większych powierzchniach, a rakla jej nie wyciąga.

WSKAZÓWKA: Te czasy dotyczą naszych klisz i naszej naświetlarki UV. Przy innych płytach lub urządzeniach zrób najpierw test z małym paskiem i różnymi czasami.

4. Wywołaj

Wypłucz nieutwardzone miejsca środkiem do wywoływania i miękką szczotką. Pracuj lekkimi, okrężnymi ruchami, aż wzór będzie widoczny jako czyste zagłębienie.

5. Wysusz i doświetl

Pozostaw kliszę do całkowitego wyschnięcia. Wiele płyt fotopolimerowych naświetla się potem jeszcze raz bez folii, aby całkowicie się utwardziły i dłużej wytrzymały podczas druku. Postępuj zgodnie z zaleceniami dla Twoich płyt.

6. Wydruk próbny

Zamontuj kliszę w maszynie i zrób kilka wydruków próbnych. Sprawdź, czy wszystkie szczegóły się przenoszą, a krawędzie są czyste.

Częste błędy i ich przyczyny

  • Brakuje drobnych szczegółów: często zbyt długie naświetlanie lub za mało kryjąca folia
  • Wzór wypłukuje się podczas wywoływania: często zbyt krótkie naświetlanie
  • Nieostre krawędzie: folia i płyta nie były dobrze dociśnięte podczas naświetlania
  • Klisza szybko się zużywa: nie wyschła całkowicie lub nie została doświetlona

Najczęstsze pytania

Jak długo wytrzymuje klisza fotopolimerowa?

To zależy od farby, materiału przedmiotu i pielęgnacji. Przy małych i średnich nakładach klisza fotopolimerowa zwykle w zupełności wystarcza. Przy bardzo dużych nakładach dłużej wytrzymują klisze stalowe.

Czy mogę ponownie użyć kliszy?

Tak. Po druku dokładnie oczyść kliszę i przechowuj ją z dala od światła, kurzu i zarysowań. Wtedy możesz jej użyć ponownie przy dodruku tego samego wzoru.

Czy do każdego koloru potrzebna jest osobna klisza?

Tak. W tampodruku każdy kolor drukuje się w osobnym przebiegu z własną kliszą.