Kto składa zaproszenia, kartki okolicznościowe, karty menu czy ulotki z grubego papieru, zna ten problem: na zgięciu papier pęka, nadruk się kruszy, a krawędź wygląda nieestetycznie. Nie potrzebujesz drogiego specjalnego papieru, wystarczy zbigować go przed złożeniem. W tym poradniku wyjaśniamy, czym jest bigowanie, kiedy jest potrzebne i na co zwrócić uwagę przy wyborze bigówki.

Czym jest bigowanie?

Bigowanie polega na wgnieceniu linii w papier bez jego przecinania. W tym miejscu włókna zostają ściśnięte i tworzą coś w rodzaju zawiasu. Gdy potem składasz papier wzdłuż bigu, zgina się równo dokładnie w tym miejscu, zamiast pękać na powierzchni.

Często myli się trzy pojęcia:

  • Bigowanie: wgniata się linię, papier pozostaje cały. To przygotowanie do równego złożenia.
  • Falcowanie (składanie): papier składa się wzdłuż linii.
  • Perforowanie: papier nacina się wzdłuż linii drobnymi cięciami, aby można go było oderwać, na przykład w biletach lub kuponach.

Kiedy trzeba bigować papier?

Cienki papier do kopiarki można złożyć bez przygotowania. Im grubszy i sztywniejszy papier, tym łatwiej pęka przy składaniu. Bigowanie opłaca się przede wszystkim:

  • przy kartonie i grubym papierze, na przykład na kartki, teczki i koperty
  • przy wydrukach cyfrowych, bo toner leży na papierze i łatwo pęka na zgięciu
  • przy arkuszach zadrukowanych na całej powierzchni lub zalaminowanych, gdzie pęknięcie od razu widać
  • gdy zgięcie biegnie w poprzek kierunku włókien papieru

WSKAZÓWKA: Papier ma kierunek włókien. Wzdłuż włókien składa się łatwiej. Jeśli musisz składać w poprzek, bigowanie jest szczególnie ważne.

Do czego służy bigówka

  • Zaproszenia, zaproszenia ślubne i kartki okolicznościowe
  • Karty menu dla restauracji
  • Ulotki i składane foldery
  • Fotoksiążki i albumy
  • Teczki, koperty i małe opakowania

Bigówka ręczna czy elektryczna?

Bigówkę ręczną obsługuje się dźwignią. Nie potrzebuje prądu, jest cicha i kompaktowa, a sprawdza się w punktach ksero, drukarniach, agencjach i pracowniach kreatywnych przy małych i średnich nakładach. Każdy arkusz przykłada się i biguje osobno.

Bigówka elektryczna lub automatyczna sama podaje arkusze i biguje je seryjnie. Opłaca się, jeśli regularnie przerabiasz bardzo duże ilości. Jest za to znacznie droższa i zajmuje więcej miejsca.

Dla większości małych firm i do okazjonalnego użytku wystarczy maszyna ręczna.

Na co zwrócić uwagę przy zakupie

  • Szerokość robocza: decyduje, jak długi może być big. Do arkuszy A3 potrzebujesz co najmniej około 42 cm.
  • Gramatura: sprawdź, do jakiej gramatury maszyna biguje. Do kartek i kartonu powinno to być wyraźnie powyżej 300 g/m².
  • Prowadnice i skala: dzięki kątownikom i skali milimetrowej big wypada na każdym arkuszu w tym samym miejscu. To ważne przy wielu jednakowych kartkach.
  • Arkusze laminowane: jeśli najpierw laminujesz wydruki, maszyna powinna bigować także materiał laminowany.
  • Stabilność: ciężka metalowa rama nie przesuwa się podczas pracy i dłużej wytrzymuje.

Nasza ręczna bigówka stołowa A3 ma szerokość roboczą 48 cm, biguje papier i karton od 80 do 450 g/m², także materiał laminowany, i ma dwa kątowniki ze skalą milimetrową.

Jak prawidłowo bigować papier

  1. Ustal pozycję: zaznacz na arkuszu próbnym, gdzie ma być zgięcie, i ustaw ogranicznik według skali.
  2. Przyłóż arkusz: połóż arkusz prosto przy obu ogranicznikach.
  3. Biguj: równomiernie dociśnij dźwignię do końca.
  4. Sprawdź: złóż pierwszy arkusz i sprawdź, czy krawędź jest równa, a nadruk nie pęka.
  5. Złóż: składaj tak, aby wgnieciony rowek był w środku, a wypukłość na zewnątrz. Wtedy powierzchnia pęka najmniej.

WSKAZÓWKA: Przy nowym papierze zawsze zrób najpierw dwa lub trzy arkusze próbne. Każdy papier zachowuje się trochę inaczej.

Bigowanie, perforowanie i cięcie: odpowiedni sprzęt

Kto samodzielnie wykańcza kartki, ulotki i bilety, zwykle potrzebuje trzech etapów: cięcia, bigowania i czasem perforowania.

Cały sprzęt do wykańczania znajdziesz w naszej kategorii ręczne bigówki do papieru i w innych kategoriach sprzętu dla introligatorni i drukarni.

Najczęstsze pytania

Czy bigówka i rylcówka to to samo?

Tak. Oba określenia opisują to samo urządzenie, które wgniata linię w papier lub karton, aby można go było równo złożyć.

Od jakiej gramatury warto bigować?

Nie ma sztywnej granicy, bo liczą się też rodzaj papieru, kierunek włókien i nadruk. Przy kartonie i grubym papierze na kartki bigowanie prawie zawsze ma sens. Jeśli przy próbnym zgięciu papier pęka albo nadruk się kruszy, warto bigować.

Czy można bigować arkusze laminowane?

Tak, jeśli maszyna jest do tego przystosowana. Nasza ręczna bigówka A3 biguje także materiał laminowany.